Bracia z Zegrza zdobyli nagrodę i pojechali na Monte Cassino

Dwaj uczniowie z podlegionowskiego Zegrza trafili w samo centrum historii, którą zwykle ogląda się tylko na zdjęciach i w podręcznikach. Eliasz i Wit Niewiadomscy zdobyli specjalne wyróżnienie w ogólnopolskim konkursie, a nagroda zabrała ich prosto na uroczystości związane z Monte Cassino. Ich szkolny film wyrósł z rodzinnej pamięci, rozmów o wojennej konspiracji i pytań o to, jak przekazuje się odwagę z pokolenia na pokolenie.

• Rodzinna historia stała się materiałem na film i konkursowy sukces
• Na Monte Cassino szkolna praca spotkała się z żywą pamięcią
• Konkurs szukał spotkania z ludźmi, którzy pamiętają XX wiek

Rodzinna historia stała się materiałem na film i konkursowy sukces

Bracia Niewiadomscy, uczniowie Zespołu Szkolno-Przedszkolnego Milenium w Legionowie, przygotowali dokument oparty na rozmowie ze Stanisławem Gołąbkiem, prezesem Związku Ochrony Pamięci Armii Krajowej „Brzozów”. Gołąbek był działaczem opozycji antykomunistycznej w czasach PRL, a w latach 80. zajmował się kolportażem niezależnych wydawnictw „Solidarności” w Warszawie i okolicach.

Pomysł na taki temat nie wziął się znikąd. Punktem odniesienia była dla chłopców postać ich pradziadka, Tadeusza Załęskiego, kuriera Armii Krajowej i Narodowych Sił Zbrojnych, odznaczonego za działalność konspiracyjną. Dzięki temu szkolna praca nie ograniczyła się do odtworzenia faktów. Stała się opowieścią o ciągłości postaw: o ludziach, którzy w różnych czasach wybierali ryzyko zamiast wygody i pamięć zamiast milczenia.

Na Monte Cassino szkolna praca spotkała się z żywą pamięcią

Nagrodą w konkursie „Świadek Polskiej Historii” był wyjazd do Włoch. W połowie maja bracia towarzyszyli polskiej delegacji państwowej podczas oficjalnych uroczystości związanych z 82. rocznicą bitwy o Monte Cassino. Program wyjazdu obejmował także upamiętnienie 85. rocznicy rozpoczęcia formowania Polskich Sił Zbrojnych w ZSRR oraz żołnierzy 2. Korpusu Polskiego spoczywających na Polskim Cmentarzu Wojennym w Casamassima.

Dla chłopców, którzy od dawna interesują się historią, była to okazja rzadkiego rodzaju. Zobaczyli miejsca znane dotąd z książek, filmów i opowieści, a także spotkali mjr. Władysława Dąbrowskiego, jednego z ostatnich żyjących uczestników bitwy o Monte Cassino. Taki kontakt działa mocniej niż lekcja w klasie. Zamienia daty w konkretne twarze, a opowieści o wojnie w doświadczenie, które zostaje na długo.

Konkurs szukał spotkania z ludźmi, którzy pamiętają XX wiek

Organizatorzy konkursu chcieli zachęcić młodych ludzi do rozmów z osobami, które bezpośrednio przeżyły najważniejsze wydarzenia XX wieku. Chodziło o wojenną codzienność, represje, opór wobec systemu komunistycznego i o to, by te spotkania nie zniknęły po jednym uścisku dłoni, ale zostały utrwalone w twórczej formie.

Film przygotowany przez Eliasza i Wita można obejrzeć w serwisie YouTube na kanale „Eliasz Niewiadomski Globalne Rozkminy”. Dla braci z Zegrza ten konkurs okazał się czymś więcej niż szkolnym zadaniem. Stał się przepustką do miejsca, w którym polska historia mówi wyjątkowo wyraźnie.

na podstawie: Starostwo Powiatowe w Legionowie.