Profilaktyka raka szyjki macicy - co warto wiedzieć i gdzie zaszczepić się w Legionowie

Podczas Europejskiego Tygodnia Walki z Rakiem Szyjki Macicy rozmowy o badaniach i szczepieniach wracają na ulice i do gabinetów. W Legionowie lekarze przypominają, że to choroba, której można zapobiegać – wystarczy wiedza, dostęp do testów i decyzja o szczepieniu. Tekst pokazuje, jakie badania są dostępne na NFZ, kto może skorzystać z bezpłatnych szczepień i gdzie w mieście umówić wizytę.

• Dlaczego HPV i badania przesiewowe decydują o szansach na wyleczenie
• Program szczepień przeciw HPV - kto i co zyskuje
• Gdzie w Legionowie zaszczepić się i wykonać płynną cytologię

Dlaczego HPV i badania przesiewowe decydują o szansach na wyleczenie

Wirus HPV (Human Papillomavirus) odpowiada za większość przypadków raka szyjki macicy - za najgroźniejsze zmiany odpowiadają przede wszystkim typy HPV 16 i 18. Zakażenie przenosi się drogą płciową i dotyka zarówno kobiety, jak i mężczyzn; w ciągu życia około 80% osób aktywnych seksualnie zetknie się z HPV. Na raka szyjki macicy najczęściej zapadają kobiety w średnim wieku - między 45 a 65 rokiem życia, choć rzadkie przypadki zdarzają się młodszym pacjentkom.

Dlatego profilaktyka ma dwa filary:

• profilaktyka pierwotna - przede wszystkim szczepienia przeciw HPV,
• profilaktyka wtórna - systematyczne badania przesiewowe, które wykrywają zmiany przedrakowe i nowotwór we wczesnym stadium.

Dane z lat 2013–2022 pokazują, że w Polsce stwierdzano średnio 2,5 tys. nowych zachorowań rocznie - to około 7 przypadków dziennie. Choroba wykryta wcześnie jest w pełni wyleczalna, dlatego regularne badania mają praktyczne znaczenie dla życia i zdrowia.

Program szczepień przeciw HPV - kto i co zyskuje

Szczepienia przeciw HPV znacząco zmniejszają ryzyko zmian przedrakowych i raka szyjki macicy - efektywność ocenia się na ponad 90% w redukcji zmian wywołanych typami objętymi szczepionką. W Polsce od 1 czerwca 2023 r. działa powszechny program finansowany przez Ministerstwo Zdrowia - bezpłatne szczepienie przysługuje dzieciom po ukończeniu 9. roku życia do ukończenia 14. roku życia (zarówno dziewczynkom, jak i chłopcom). Aktualne wskaźniki wyszczepialności to 16,5% w kraju, 19,5% na Mazowszu i blisko 28% w powiecie legionowskim.

Dodatkowe opcje:

• refundowana szczepionka Cervarix jest dostępna dla dzieci do ukończenia 18. roku życia – konieczna recepta od lekarza POZ,
• osoby dorosłe mogą skorzystać z częściowej refundacji - dla pełnoletnich przewidziana jest 50% refundacja na szczepionkę Cervarix (dotyczy konkretnych warunków refundacji),
• szczepienie jest najskuteczniejsze przed inicjacją seksualną, ale korzyść może odnieść też osoba dorosła, nawet jeśli była już narażona na zakażenie.

Praktyczne wskazówki:

• szczepienie nie zastępuje badań cytologicznych,
• wybierając szczepionkę sprawdź dostępność wariantów (np. Gardasil 9, Cervarix) i warunki refundacji w POZ.

Gdzie w Legionowie zaszczepić się i wykonać płynną cytologię

W Legionowie szczepienia i badania przesiewowe są dostępne zarówno w ramach programów finansowanych, jak i odpłatnie w lokalnych placówkach. Poniżej wybrane punkty, w których realizowane są szczepienia przeciw HPV oraz płynna cytologia (LBC) w ramach NFZ lub odpłatnie - przed umówieniem wizyty warto potwierdzić zasady refundacji i dostępność terminów.

• NZOZ MEDIQ - ul. marsz. J. Piłsudskiego 20, Legionowo - tel. 22 767-59-59
  Koszt pojedynczego szczepienia z preparatem 650 zł; pakiet 3 dawek 1800 zł. Rejestracja telefoniczna lub osobista.

• NZOZ LEGIONOWO - ul. gen. J. Sowińskiego 4, Legionowo - tel. 22 774-51-51, e-mail: [email protected]
  Realizuje szczepienia HPV w POZ zgodnie z programem.

• NZOZ ZDROWIE - ul. gen. J. Sowińskiego 15A, Legionowo - tel. 22 774-20-25
  Bezpłatne szczepienia dla dzieci 9–14 lat, możliwość odbioru szczepionki na receptę dla młodzieży 15–18 lat.

• EL-MED Przychodnia Lekarzy Specjalistów - ul. Zygmunta Krasińskiego 70, Legionowo - tel. 22 784-57-24
  Odpłatne szczepienie dla dorosłych; koszt jednej dawki podawany był jako 700 zł.

• Wojskowy Instytut Medyczny Szpital w Legionowie - ul. Zegrzyńska 8, Legionowo - tel. 22 330-56-50
  Realizuje szczepienia zgodnie z zasadami NFZ.

• Przychodnia Lekarska PULS - Aleja 1 Dywizji Zmechanizowanej 16, Legionowo - tel. 22 774-10-33
  Możliwość szczepień odpłatnych dla dorosłych.

• NZOZ MEDICA PERFECT - ul. Zwycięstwa 2, Legionowo - tel. 22 772-00-44

• NZOZ LEGIO-MED - ul. Husarska 14, Legionowo - tel. 22 784-51-34

• Przychodnia ESKULAP - ul. Tadeusza Kościuszki 4, Legionowo - tel. 22 784-29-99

Płynna cytologia (LBC) w ramach Programu Profilaktyki Raka Szyjki Macicy:

• badanie przysługuje kobietom w wieku 25–64 lata i może być wykonywane raz na 5 lat w placówkach mających umowę z NFZ,
• testy HPV HR dostępne są w badaniach przesiewowych dla kobiet 19–64 lata - przy dodatnim wyniku z tej samej próbki wykonywana jest cytologia płynna,
• ogólne rekomendacje dla cytologii Pap wskazują na wykonywanie badania co 3 lata dla kobiet 25–59 lat - warto skonsultować z lekarzem, które badanie i jak często wykonać w indywidualnym przypadku,
• rejestracja na badanie przez Internetowe Konto Pacjenta (IKP) lub bezpośrednio w placówce.

Dane medyczne i programy pochodzą z materiałów Ministerstwa Zdrowia, NFZ oraz lokalnych placówek medycznych. W praktyce najprościej zacząć od kontaktu z lekarzem POZ lub rejestracją wybranej przychodni - sprawdzenie dostępności bezpłatnego szczepienia dla dziecka, możliwości refundacji lub terminów płynnej cytologii zajmuje zwykle kilka telefonów.

Nagła uwaga praktyczna - umówienie i przypomnienie:

• sprawdź przez IKP termin uprawniający do płynnej cytologii (program NFZ) - badanie jest ewidencjonowane w systemie;
• przy planowaniu szczepienia zapytaj o dostępny preparat (Gardasil 9 lub Cervarix) i o warunki refundacji;
• jeśli rodzic chce odebrać szczepionkę dla młodzieży 15–18 lat, konieczna jest recepta od lekarza POZ.

Wczesne wykrycie zmian i skorzystanie ze szczepień to konkretne działania, które realnie zmniejszają ryzyko ciężkiej choroby. W Legionowie oferta jest dostępna - teraz decyzja i umówienie wizyty leżą po stronie mieszkańców.

na podstawie: UM Legionowo.