Ślady ostrzału i salwa honorowa. Hołd bohaterom Bitwy Warszawskiej

Przy pomniku w Wólce Radzymińskiej spotkali się mieszkańcy, kombatanci, samorządowcy, żołnierze i poczty sztandarowe. Wspólna modlitwa, Apel Pamięci oraz salwa honorowa przypomniały o walkach, które rozegrały się na tych terenach podczas wojny polsko-bolszewickiej. Uroczystości w gminie Nieporęt połączyły pamięć o żołnierzach 1920 roku z historią samego monumentu. W tym roku po raz pierwszy współorganizatorem obchodów był Powiat Legionowski.

• Uroczystości rozpoczęły się w kilku miejscach gminy Nieporęt
• Pomnik w Wólce Radzymińskiej zachował ślady walk sprzed ponad wieku
• Walki w rejonie Legionowa zatrzymały ofensywę Armii Czerwonej

Uroczystości rozpoczęły się w kilku miejscach gminy Nieporęt

Powiatowe obchody zorganizowane przez Gminę Nieporęt i Powiat Legionowski rozpoczęły się 14 sierpnia. Delegacje złożyły wiązanki pod Pomnikiem Legionistów Marszałka Józefa Piłsudskiego w Białobrzegach, przy Grobie Nieznanego Żołnierza przy ul. Nowolipie oraz pod pomnikiem na Placu Wolności w Nieporęcie.

Najważniejsza część uroczystości odbyła się przy Pomniku 28. Pułku Strzelców Kaniowskich w Wólce Radzymińskiej. Polowej Mszy Świętej przewodniczył biskup warszawsko-praski Romuald Kamiński. W ceremonii uczestniczyła Kompania Reprezentacyjna Wojsk Lądowych 9. Brygady Wsparcia Dowodzenia DG RSZ im. gen. dyw. Wiktora Thommèe oraz członkowie Stowarzyszenia im. 2. Szwadronu 11. Pułku Ułanów Legionowych.

Po nabożeństwie odczytano Apel Pamięci, oddano salwę honorową i złożono kwiaty. Za oprawę muzyczną odpowiadał Chór AVE. Wśród uczestników byli także przedstawiciele władz państwowych i samorządowych, służb mundurowych, organizacji społecznych oraz poczty sztandarowe. Zarząd Powiatu w Legionowie reprezentował członek zarządu Marcin Fabisiak.

Podczas uroczystości wręczono również wójt gminy Nieporęt Agnieszce Powale medal „Pro Patria”. Odznaczenie przyznaje się za szczególne zasługi w pielęgnowaniu pamięci o walce o niepodległość Polski.

Obchody miały ciąg dalszy 15 sierpnia w Stanisławowie Pierwszym. Po Mszy Świętej w kościele pw. NMP Wspomożycielki Wiernych uczestnicy złożyli kwiaty pod tablicą poświęconą bohaterom wojny polsko-bolszewickiej. Muzyczną oprawę przygotował zespół Młodzież 50+.

Pomnik w Wólce Radzymińskiej zachował ślady walk sprzed ponad wieku

W tym roku przypadła także 102. rocznica odsłonięcia pomnika 28. Pułku Strzelców Kaniowskich. Monument powstał z inicjatywy oficerów pułku ku czci żołnierzy poległych w nocy z 14 na 15 sierpnia 1920 roku. W tym miejscu zginęli dowódcy pułku – kapitan Stefan Pogonowski i kapitan Benedykt Pęczkowski.

Pomnik odsłonięto 14 września 1924 roku. Uroczystość zgromadziła prezydenta II Rzeczypospolitej Stanisława Wojciechowskiego, premiera Władysława Grabskiego oraz przedstawicieli władz państwowych i wojskowych. Monument poświęcił arcybiskup Aleksander Kakowski.

W czasie II wojny światowej obelisk został poważnie uszkodzony. Stracił zwieńczenie i ogrodzenie, a na kamiennych elementach zachowały się ślady ostrzału. W okresie PRL pomnik nie został zniszczony, jednak przez wiele lat nie odbywały się przy nim oficjalne uroczystości patriotyczne. Powrócono do nich dopiero pod koniec lat 80. XX wieku.

Przed setną rocznicą Bitwy Warszawskiej monument odnowiono dzięki inicjatywie Nieporęckiego Stowarzyszenia Historycznego i wsparciu Gminy Nieporęt. Odtworzono zwieńczenie z kulą i Krzyżem Virtuti Militari, naprawiono uszkodzenia, wykonano nowe ogrodzenie oraz zabezpieczono konstrukcję. Pozostawienie śladów wojennych zniszczeń pozwoliło zachować także materialne świadectwo walk.

Odnowiony pomnik ponownie odsłonięto 14 sierpnia 2020 roku. Dziś uroczystości odbywające się w Wólce Radzymińskiej przypominają nie tylko o wydarzeniach z 1920 roku, lecz także o historii miejsca, do którego można dotrzeć podczas odwiedzania kilku punktów pamięci w gminie Nieporęt.

Walki w rejonie Legionowa zatrzymały ofensywę Armii Czerwonej

Bitwa Warszawska była jednym z najważniejszych starć wojny polsko-bolszewickiej i całego konfliktu o przyszłość Europy. Zwycięstwo Wojska Polskiego zatrzymało ofensywę Armii Czerwonej oraz powstrzymało próbę przeniesienia rewolucji bolszewickiej na Zachód.

Walki toczyły się również w rejonie dzisiejszego powiatu legionowskiego – między innymi pod Serockiem, w Nieporęcie i Wólce Radzymińskiej. Żołnierze walczący na tym obszarze stawili silny opór wojskom bolszewickim, a miejsca związane z tamtymi wydarzeniami nadal wyznaczają lokalny szlak pamięci.

Tegoroczne obchody połączyły kilka takich punktów – od Białobrzegów i Nieporętu po Wólkę Radzymińską oraz Stanisławów Pierwszy. Dzięki temu rocznicowe uroczystości nie ograniczyły się do jednego pomnika, lecz objęły miejsca przypominające o bohaterach i ofiarach wojny polsko-bolszewickiej na terenie powiatu.

na podstawie: Powiat Legionowo.