Konsultacje w Legionowie o nazwach nowych miejsc pamięci i ulicy po dawnym działaczu

W Legionowie znów toczy się dyskusja o pamięci — miasto pyta mieszkańców o nazwy dla ronda przy jednej z ruchliwych arterii oraz dla niewielkiej ulicy. Głos można oddać do 21 października, a każde nazwisko i data w tych propozycjach odwołują się do lokalnej historii, która wciąż tu czuje się obecna.

• Legionowo pamięta walki z sierpnia 1944
• Rondo Bohaterów Powstania Warszawskiego przy Jagiellońskiej i Barskiej
• Tadeusz Szulc - sportowiec, radny i kronikarz miasta

Legionowo pamięta walki z sierpnia 1944

Miasto, które było jedynym miejscem poza stolicą, gdzie na ulicach toczyły się starcia Powstania Warszawskiego, stoi przed wyborem nazwy, która ma przypominać tamte dni. Pod koniec lipca 1944 r. niemieckie oddziały opuściły koszary w Legionowie, które zajęli cywile i żołnierze Armii Krajowej. Gen. Tadeusz Bór-Komorowski później wskazywał to zajęcie jako jeden z czynników, które przyczyniły się do wybuchu powstania.

Rozkaz rozpoczęcia działań dotarł do miasta 1 sierpnia 1944 r. tuż przed godziną „W”, a powstańcze oddziały I Rejonu Legionowo „Brzozów” przeszły do akcji od godziny 18.00. W pierwszych dniach walk zanotowano starcia m.in. na ul. Kopernika, przy torach kolejowych w okolicy Chotomowa oraz w rejonie koszar. Mieszkańcy i żołnierze stawiali opór czołgom, budowali barykady i przejmowali zaopatrzenie. Wśród ofiar byli także trzej 16‑letni harcerze Szarych Szeregów: Sławek Klejment, Zenon Kałamaja i Zbigniew Zakrzewski.

Ofiary działań okupanta to również masakra z 3 sierpnia, gdy w rejonie Chotomowa zginęło 26 osób. Wobec przewagi niemieckich sił dowództwo wydało rozkaz zakończenia walk w Legionowie 4 sierpnia. Część żołnierzy kontynuowała działania partyzanckie, a oddział „Znicza” walczył później w Puszczy Kampinoskiej. Ten zarys opiera się na badaniach zawartych w książce R. Degiela, Powstanie warszawskie na terenie I Rejonu Legionowo (Legionowo 2019).

Rondo Bohaterów Powstania Warszawskiego przy Jagiellońskiej i Barskiej

Władze miejskie proponują, by rondo na skrzyżowaniu Jagiellońska - Barska otrzymało nazwę Rondo Bohaterów Powstania Warszawskiego. Pomysł wpisuje się w lokalny kanon upamiętnień i ma być przypomnieniem, że wydarzenia z 1944 r. dotknęły także Legionowo. Decyzję poprzedzają konsultacje społeczne prowadzone na platformie wdialogu — głosy mieszkańców przyjmowane są do 21 października.

Propozycja ma wymiar symboliczny: nazwa ma łączyć topografię miasta z opowieścią o mieszkańcach, którzy w sierpniu 1944 r. stawiali opór. Dla jednych będzie to krótka lekcja historii przy codziennym skręcie w stronę centrum, dla innych przypomnienie o stracie i ofiarach. Miasto podkreśla, że to mieszkańcy mają zdecydować, czy to memoriał jest właściwą formą upamiętnienia w tym miejscu.

Tadeusz Szulc - sportowiec, radny i kronikarz miasta

Druga propozycja dotyczy nadania nazwy drodze biegnącej pomiędzy Jagiellońską a Piastowską. Wnioskodawcy proponują, by została nazwana ulicą Tadeusza Szulca. Tadeusz Szulc urodził się 13 grudnia 1942 r. w Legionowie i przez dekady był mocno zakorzeniony w miejskim życiu sportowym i samorządowym.

Był związany z klubem Legionovia od 1958 r., grał do 1975 r., a później angażował się w odbudowę drużyny po likwidacji klubu w 1988 r.. Wyróżnienia, które otrzymał, to m.in. tytuł Honorowego Obywatela Legionowa, odznaczenia „Zasłużony dla Miasta Legionowo” oraz Srebrna Odznaka Honorowa Polskiego Związku Piłki Nożnej. Jako samorządowiec zasiadał w Radzie od 1969 r. z przerwami aż do 2023 r., w latach 2002–2006 pełnił funkcję wiceprzewodniczącego Rady Miasta. Pisał o historii miasta i klubu — jest autorem m.in. książek 80 lat Legionovii i Legionowo Przystanek dawniej i dziś — a także wspierał lokalne muzeum jako darczyńca i członek Rady Muzealnej.

Nadanie jego imienia ulicy to gest pamięci o człowieku, który łączył sportowe boisko z pracą na rzecz miasta i dokumentowaniem jego dziejów. Głos mieszkańców zadecyduje, czy ta lokalna biografia znajdzie trwałe miejsce w przestrzeni miejskiej.

Mieszkańcy mogą wyrazić swoje opinie w trwających konsultacjach — termin głosowania upływa 21 października. Decyzja rady miasta zapadnie po zważeniu wyników tych konsultacji.

na podstawie: Urząd Miasta w Legionowie.